Hang Quân y

Hãy hình dung một bệnh viện như bao bệnh viện bạn từng bước vào: phòng bệnh nhân, phòng mổ cấp cứu, phòng cấp thuốc, bếp, phòng tắm. Rồi đặt cả dãy phòng ấy vào trong lòng một quả núi đá vôi giữa đảo Cát Bà, với cửa vào nằm lưng chừng sườn núi. Đó là hang Quân y.

Hang Quân y: bệnh viện xây trong lòng núi, hôm nay còn kể gì?

Giữa thập niên 1960, khi Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, quân và dân trên đảo tận dụng khoảng trống tự nhiên của hang để dựng một bệnh viện dã chiến. Nơi đây chữa cho khoảng một trăm thương binh, và cũng là chỗ người dân trú ẩn tránh bom đạn. Bệnh viện được dùng khoảng mười năm, đến năm 1975, và cái tên hang Quân y có từ đó. Tên cũ của hang là Hùng Sơn; tương truyền tên ấy đặt theo một vị tướng nhà Trần từng đánh trận Bạch Đằng, người được kể là đã tìm ra hang.

Thời chiến, lối lên cửa hang là một chiếc thang gỗ tháo rời được để nguỵ trang. Bạn sẽ leo một đoạn cầu thang dốc lên cửa hang, và gặp ngay thứ đáng dừng lại lâu nhất: một cánh cửa sắt kiên cố uốn cong, để đạn và mảnh bom bắn vào văng sang hai bên chứ không găm thẳng vào cửa. Bên trong, tầng một là khu chính với mười bốn phòng bê tông. Tầng hai và tầng ba là hang đá tự nhiên, có khu chiếu phim và kiểm tra thể lực, sảnh đón tiếp, phòng gác, phòng sĩ quan. Cả hang có hai lối thoát hiểm và một phòng họp dành cho cán bộ cấp Trung ương. Bạn có tò mò một phòng mổ cấp cứu trông thế nào khi nó phải nằm trong lòng núi để tránh bom không?

Hôm nay đèn điện chiếu dọc hành lang và các phòng. Giường bệnh, bàn ghế gỗ và những tượng người là đồ dựng lại để bạn hình dung từng phòng từng được dùng ra sao; ghế gỗ trong phòng họp cũng đã được phục chế. Giữa những thứ dựng lại ấy, dấu vết những thanh gỗ ốp vào tường làm tủ thuốc là vết tích của chính bệnh viện năm xưa. Bên ngoài khối bê tông vẫn còn nhũ đá, măng đá, nhưng thứ người ta mang về là dãy phòng và hành lang bê tông xây trong lòng đá. Không còn thương binh nào nằm ở đây nữa. Vậy một bệnh viện trong núi còn chữa được gì cho người đến xem hôm nay? Có lẽ phải đứng trước cánh cửa sắt uốn cong ấy, bạn mới tự trả lời được.

Đủ để quyết định đi hay không

Nơi này là gì

Bệnh viện dã chiến thời chiến dựng trong một hang đá vôi, nay là di tích thời chiến

Ở đâu

Bên trục đường xuyên đảo, trên đảo Cát Bà, Hải Phòng

Có từ

Khoảng 1963–1965, dùng đến năm 1975

Đáng xem nhất

Cánh cửa sắt uốn cong, mười bốn phòng bê tông ở tầng một, vết tích tủ thuốc ốp gỗ trên tường

Lối lên

Leo một đoạn cầu thang dốc lên cửa hang

Vé

Có thu phí tham quan