Chùa Trầm

Hãy hình dung lời xướng “Đây là Tiếng nói Việt Nam” vang lên không phải từ giữa Thủ đô, mà từ một hang đá vôi giữa đồng lúa bên sông Đáy. Sáng 20/12/1946, buổi phát sóng ấy mở đầu bằng câu “Đây là Tiếng nói Việt Nam, phát thanh gần Hà Nội” — hai chữ “gần Hà Nội” ngầm báo rằng đài đã rời Thủ đô. Từ hang Trầm, cạnh chùa Trầm, Đài Tiếng nói Việt Nam phát đi Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, và làm việc ở đây suốt hơn hai tháng đầu kháng chiến. Dịp Tết Đinh Hợi 1947, Người đến đài ở chùa Trầm; thơ chúc Tết đồng bào của Người phát đi từ đây, và Người viết tặng nhà chùa tám chữ “Kháng chiến tất thắng, kiến quốc tất thành”.

Chùa Trầm — hang đá từng cất lên Tiếng nói Việt Nam

Bạn có tò mò hang đá ấy đã giữ những gì trước khi Đài Tiếng nói Việt Nam về đây? Chùa Trầm, tên chữ Long Tiên tự, dựng thời Lê, niên hiệu Cảnh Trị, lưng dựa vào núi Trầm — cụm núi đá vôi giữa đồng mà dân gian kể là sao Tử Vi trên trời rơi xuống. Sách xưa chép vua Lê, chúa Trịnh từng đặt hành cung ở khu núi này, về lễ Phật và ngắm cảnh. Ngôi chùa bạn gặp hôm nay được dựng lại đầu thế kỷ XX, thời Tổng đốc Hà Đông Hoàng Trọng Phu trùng tu; trong khu chùa còn tấm bia ông công đức, văn bia viết hoàn toàn bằng chữ Nôm, cùng những ngọn tháp công đức.

Chùa nhỏ, trước mặt là hồ sen, sân rộng có cây đại thụ vây quanh. Tiền đường năm gian mái ngói có hàng cột hiên bằng đá; phía sau là thượng điện và nhà Tổ, còn giữ nhiều tượng Phật mang phong cách thế kỷ XVIII–XIX. Ngay cạnh chùa là động Long Tiên. Gian rộng nhất là chùa Hang, có ban thờ Phật cùng tượng Phật, tiên, hộ pháp tạc đá, và một cây hương đá khắc niên hiệu Chính Hòa thứ 17 (1696). Nhiều bài thơ cổ khắc trên vách đá, vịnh cảnh núi Trầm. Những ngày trời đẹp, ánh sáng lọt qua khe vòm hang rọi xuống các pho tượng. Trước cửa hang là biểu tượng kỷ niệm Đài Tiếng nói Việt Nam.

Hội chùa tháng Hai âm lịch có lời cầu mưa thuận gió hoà, và có cả lễ rước ảnh Bác để nhớ những lần Bác về đây — dịp Tết 1947, rồi năm 1966 khi Người thăm Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân đóng ở núi Trầm. Nhưng núi đá không tự đứng mãi: cuối thế kỷ XX, một ngọn núi trong cụm sập vì khai thác đá nung vôi, và nơi từng có hành cung nay chỉ còn phế tích. Một hang đá từng giữ tượng Phật, rồi giữ tiếng nói của cả một cuộc kháng chiến — khi đứng trước cửa hang, bạn sẽ muốn nơi này được giữ lại vì điều gì?

Dòng thời gian

1. 1696cây hương đá 1696
2. 1947dịp Tết 1947
3. 1962Di tích quốc gia từ năm 1962
4. 1966năm 1966 khi Người thăm Bộ Tư lệnh Phòng không

Đủ để quyết định đi hay không

Nơi này là gì

Chùa cổ dựa núi đá vôi, trung tâm quần thể di tích núi Trầm

Có từ bao giờ

Dựng thời Lê, niên hiệu Cảnh Trị; công trình hiện nay dựng lại đầu thế kỷ XX

Xếp hạng

Di tích quốc gia từ năm 1962

Đáng xem nhất

Động Long Tiên: tượng đá, cây hương đá 1696, thơ cổ khắc vách; biểu tượng Đài Tiếng nói Việt Nam trước cửa hang

Ở đâu

Làng Long Châu, vùng Chương Mỹ — nay thuộc phường Chương Mỹ, Hà Nội

Hội

Hội chùa tháng Hai âm lịch