Làng sinh thái Việt Hải

Việt Hải nằm giữa Vườn quốc gia Cát Bà, trong một lòng chảo khá rộng và bằng phẳng. Bốn phía là rừng già và núi đá vôi, nên báo chí gọi nơi này là "đảo trong đảo". Trong lòng chảo có nhiều thung áng đất màu mỡ và những con suối chảy quanh năm. Theo lời kể của làng, hơn một thế kỷ trước, ngư dân gặp bão trên vịnh Lan Hạ đã vào đây trú, và làng hình thành từ đó. Thứ còn lại dễ thấy nhất từ thời ấy là những ngôi nhà tường đá dày, mái thấp, dựng để chịu gió bão vùng biển.

Việt Hải: lòng chảo từng che bão cho người làng chài

Có điều cần biết trước khi chọn mùa đi: chính cái lòng chảo che bão ấy cũng hứng nước. Mùa hè là mùa khách trong nước tới đông nhất, nhưng cũng là mùa bão ở vùng biển Hải Phòng, thường từ tháng 6 tới tháng 9. Khi có bão, thành phố cấm tàu thuyền ra khơi và dừng phà, cáp treo chở khách ra Cát Bà. Làng chỉ vào được bằng thuyền hoặc bằng đường rừng, nên lúc ấy đường thuyền bị cắt. Mưa lớn kéo dài thì nước từ các khe suối trong rừng đổ xuống làm làng ngập sâu: tháng 7/2015 cả làng chìm trong lũ, tháng 8/2026 mưa bão lại làm thôn Việt Hải ngập sâu. Người già trong làng vẫn kể về những mùa mưa bão làng bị cô lập hoàn toàn với bên ngoài.

Vậy người làng đã làm gì với nơi này? Năm 2025, làng chài cổ Việt Hải được TP Hải Phòng công nhận là điểm du lịch cộng đồng. Trong làng, người ta đi lại bằng xe đạp và xe điện. Tháng 9/2026, 84 hộ thôn Việt Hải nhận xe máy điện và cam kết không dùng xe máy xăng. Khách tới có thể đạp xe, đi dạo, ghé thăm nhà dân, chèo thuyền, bắt cá, hoặc ngồi ngâm chân ở khe suối trong làng cho đàn cá nhỏ rỉa chân.

Bạn sẽ vào làng bằng đường nào? Đường thứ nhất là đi tàu hoặc ca-nô từ bến Bèo qua vịnh Lan Hạ, cập cầu cảng Việt Hải. Từ bến vào giữa làng còn một quãng, nên khách thuê xe đạp hoặc xe điện ngay ở bến. Đường thứ hai là đi bộ xuyên Vườn quốc gia, qua Ao Ếch. Đường rừng dài và nhiều đèo dốc. Theo hướng dẫn viên và kiểm lâm, đi bộ đường rừng ở Cát Bà đẹp nhất từ thu tới xuân, khi trời mát và khô. Mùa hè đường rừng nóng hơn, đôi khi có mưa bất chợt. Trên đường có dốc cao, rễ cây, bậc đá gồ ghề, có đoạn nhiều lối rẽ mà biển chỉ dẫn kém, và đá vôi sắc dễ gây thương tích. Vì vậy nên đi theo nhóm, có hướng dẫn viên địa phương hoặc kiểm lâm đi cùng. Người có bệnh tim mạch hay huyết áp nên cân nhắc. Trong vườn quốc gia phải đi đúng tuyến, không bẻ cây, hái hoa, săn bắt động vật hay xả rác. Từ thu sang xuân cũng là mùa vắng của làng. Lúc ấy khách quốc tế đến đạp xe và đi dạo quanh làng.

Đủ để quyết định đi hay không

Nơi này là gì

Làng chài cổ trong một lòng chảo giữa Vườn quốc gia Cát Bà, được công nhận là điểm du lịch cộng đồng năm 2025

Ở đâu

Thôn Việt Hải, đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng; cách trung tâm thị trấn Cát Bà khoảng 10 km. Vào bằng tàu, ca-nô qua vịnh Lan Hạ hoặc đi bộ đường rừng

Mùa nào đi

Từ thu tới xuân trời mát, khô, hợp đi bộ đường rừng; cả vùng Hải Phòng khi đó vào mùa gió bấc lạnh và khô. Mùa hè đông khách nhất nhưng trùng mùa bão

Làm gì được

Đạp xe, đi dạo, thăm nhà dân, chèo thuyền, bắt cá, ngâm chân cho cá rỉa, đi bộ đường rừng

Có mất tiền không

Có thu phí tham quan, cộng tiền thuê tàu, xe đạp, xe điện; tổng chi phí ở bậc vừa phải

Cần biết trước

Mùa mưa bão làng có thể ngập và bị cô lập, biển có thể bị cấm và đường thuyền bị cắt. Đi đường rừng nên đi nhóm, có người dẫn đường