Phố cổ Hội An, Đà Nẵng · Di tích tôn giáo
Hội quán Ngũ Bang
Hãy hình dung bạn đang đi bộ trên đường Trần Phú, tay cầm tấm vé phố cổ mà hầu như ai đến Hội An cũng cầm.
Hãy hình dung bạn đang đi bộ trên đường Trần Phú, tay cầm tấm vé phố cổ mà hầu như ai đến Hội An cũng cầm. Trên đó có tên bốn hội quán người Hoa. Bạn dừng lại trước một cái cổng hội quán nữa, dò lại tấm vé, và không thấy tên nó ở đâu. Đó là Hội quán Ngũ Bang — và chuyện nó đứng ngoài danh sách ấy nói khá nhiều về nó.
Hội quán của chung, và một cộng đồng không có nhà riêng
Nơi này dựng khoảng năm 1741, trong khu phố cổ được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá thế giới năm 1999. Bốn hội quán còn lại trong phố cổ, mỗi cái thuộc về một bang — một cộng đồng người Hoa quy tụ theo gốc quê. Riêng nơi này là của chung cả năm bang: Phúc Kiến, Triều Châu, Quảng Đông, Hải Nam, Gia Ứng. Và "của chung" ở đây không phải một khẩu hiệu đẹp: bang Gia Ứng không có hội quán riêng, nên họ sinh hoạt ngay tại đây. Với một cộng đồng trong năm, ngôi nhà chung chính là ngôi nhà.
Bạn có tò mò hai dãy nhà thấp chạy dọc hai bên sân từng dùng để làm gì không? Đó là tả vu và hữu vu, và cộng đồng người Hoa đã dùng chúng làm nơi dạy chữ Hoa cho con em mình, từ bậc tiểu học lên trung học. Vì thế nơi này còn mang hai cái tên nữa: Trung Hoa công học, và trường Lễ Nghĩa. Vừa là chỗ thờ, vừa là chỗ học. Trong chính điện là ban thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, vị thần hộ mệnh của người Hoa đi biển; hai bên bà là Thuận Phong Nhĩ và Thiên Lý Nhãn, hai vị "nghe xa" và "trông xa vạn dặm" để nhận ra một con thuyền đang gặp nạn.
Vậy di sản này còn ý nghĩa gì hôm nay? Nó vẫn làm đúng việc nó sinh ra để làm. Mỗi năm vào tháng Ba âm lịch, cộng đồng Hoa kiều Hội An tổ chức lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu tại đây và tại hội quán Phúc Kiến cách đó không xa, do bang trưởng đứng chủ tế. Và vì lõi phố cổ dành cho người đi bộ trong phần lớn thời gian từ sáng tới tối, bạn sẽ tới trước cổng bằng chân, chậm — gần với cách người ta vẫn đến đây từ trước khi có bất kỳ tấm vé nào.
Một cộng đồng thương nhân đi biển, đặt chân tới một bến sông xa lạ, dựng trước hết một nơi để cùng thờ và cùng dạy con chữ. Bạn nghĩ họ sợ mất điều gì nhất? Nếu tò mò, hãy thử dừng lại trước cái cổng mà tấm vé không nhắc tới.
Ảnh
8 trong 8 tấm đã lưuĐủ để quyết định đi hay không
- Là nơi gì
- Hội quán chung của năm bang người Hoa ở Hội An, đồng thời là nơi thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu
- Có từ
- Khoảng năm 1741
- Ở đâu
- 64 Trần Phú, Hội An, Đà Nẵng
- Đáng xem nhất
- Ban thờ Thiên Hậu với Thuận Phong Nhĩ và Thiên Lý Nhãn hai bên; hai dãy tả vu – hữu vu từng là lớp học chữ Hoa
- Vẫn còn làm gì
- Lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu tháng Ba âm lịch hằng năm, bang trưởng chủ tế (xác minh 07/09/2026)
- Vé và cách tới
- Không nằm trong danh mục điểm tham quan của ô vé phố cổ; tới bằng cách đi bộ, lõi phố cổ cấm xe phần lớn thời gian trong ngày (xác minh 07/09/2026)
Lời của người đã đến
Tính sẵn quãng đi bộ từ chỗ gửi xe, vì đoạn Trần Phú này không dành cho xe trong phần lớn thời gian. Nơi này không thuộc ô vé phố cổ, nên đừng coi tấm vé là chìa khoá vào cửa — hỏi người trông coi trước khi bước vào sân. Nếu đi đúng dịp lễ vía tháng Ba âm lịch, bạn sẽ gặp một hội quán đang hành lễ chứ không phải một hiện vật để ngắm: đứng lùi ra một chút và đừng cắt ngang buổi tế.
Vibe
Nhãn
Nguồn
Danh tính và toạ độ đối chiếu với node OpenStreetMap 6151138385 nằm đúng tại 15,877757 / 108,330059; truy vấn bán kính 120 m không thấy hàng trùng (đọc 07/9/2026). Bản chất hội quán chung của năm bang Phúc Kiến, Triều Châu, Quảng Đông, Hải Nam, Gia Ứng, việc bang Gia Ứng không có hội quán riêng, và các vị được thờ lấy từ Võ Thị Ánh Tuyết & Đào Vĩnh Hợp, 'Miếu và hội quán của người Hoa trong đời sống văn hoá, tín ngưỡng của cư dân Hội An', VNUHCM Journal of Social Sciences and Humanities. Niên đại khoảng năm 1741 và chức năng trường Hoa văn — viết ở thì quá khứ — lấy từ cổng thông tin du lịch của Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng; trang gốc dựng bằng JavaScript nên chỉ đọc được qua bản kết xuất của máy tìm kiếm, coi là xác nhận trung bình chứ không mạnh. Cơ sở pháp lý bảo vệ — di tích quốc gia theo quyết định 506/VH-QĐ ngày 19/3/1985, di tích quốc gia đặc biệt năm 2009, Di sản văn hoá thế giới UNESCO ngày 01/12/1999 — lấy từ Cục Di sản văn hoá; sự bảo vệ đến từ tư cách thành phần của cả Khu phố cổ Hội An, không có quyết định xếp hạng riêng nào cho hội quán. Đơn vị hành chính sau sáp nhập căn cứ khoản 21 Điều 1 Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025. Lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu và khung giờ phố đi bộ Trần Phú lấy từ Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hoá thế giới Hội An; danh mục điểm tham quan của ô vé phố cổ đối chiếu ngày 07/9/2026. Hiện trạng vật lý căn cứ bản tin TTXVN ngày 10/10/2024. Ảnh của Chainwit., Mig Gilbert và Steffen Schmitz trên Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 4.0 và CC BY-SA 2.0/4.0, ghi công theo từng ảnh. Đã kiểm và KHÔNG dùng: tên tiếng Anh 'Hoi An's All-Chinese Assembly Hall' — chỉ là tag do cộng đồng nhập trên OpenStreetMap, không phải tên chính thức; mốc xếp hạng di tích quốc gia 17/02/1990 cùng các niên đại 1690, 1697, 1757 và những bài báo 'hội quán hơn 300 tuổi' — tất cả thuộc hội quán Phúc Kiến ở 46 Trần Phú, cách đây khoảng 50 m; câu 'còn giữ gần như nguyên vẹn lối kiến trúc ban đầu' — mâu thuẫn với chính cảnh báo xuống cấp năm 2024; 'mở cửa miễn phí 07:00–17:00' — không một nguồn vận hành nào nói vậy; niên đại '500 năm' của chiếc đỉnh sắt — lý lịch di tích chỉ ghi kích thước 119 cm đường kính, cao 86 cm, không ghi tuổi; và địa chỉ 362 Nguyễn Duy Hiệu — đó là hội quán Triều Châu. Còn chưa phân xử được: năm đổi tên thành 'Trung Hoa Hội quán' (hồ sơ 1992 ghi lần trùng tu 1855, một bài nghiên cứu ghi 1928), năm lập bia 'Dương Thương Hội quán công nghị điều lệ' (1741 hay 1744), nội dung 10 điều công nghị trên bia, số lần trùng tu, hướng công trình và số hoành phi.
Dữ liệu về địa điểm được tổng hợp từ nhiều nguồn trên internet do đội ngũ các AI agent tự động đảm nhận: thu thập, làm giàu thông tin, kiểm định, phản biện, chấm điểm, vi phẫu, phúc thẩm và xác thực.
Đánh giá & bình luận
Đọc thì ai cũng đọc được. Đăng nhập để đánh giá, bình luận và thả tim.