Đền Tưởng niệm Liệt sĩ Bến Dược

Hãy hình dung bạn đang đi trên lối xuyên rừng của khu Bến Dược, thuộc Địa đạo Củ Chi, cái tên có lẽ bạn đã nghe từ lâu. Cuối lối đi là một cổng tam quan kiểu cổng đình làng, hàng cột tròn, mái cong lợp ngói âm dương. Qua cổng là một ngôi đền, và trên vách đá hoa cương của đền có hơn bốn mươi lăm nghìn cái tên mạ vàng. Ngày nào cũng có người đến đây để tìm một cái tên trong số đó.

Hơn bốn mươi lăm nghìn cái tên, ngày nào cũng có người đến tìm

Đây là Đền Tưởng niệm Liệt sĩ Bến Dược, thường gọi ngắn là Đền Bến Dược. Đền tưởng niệm đồng bào, chiến sĩ đã chiến đấu và hy sinh trên đất Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đền khởi công năm 1993, khánh thành giai đoạn I ngày 19/12/1995 và từ đó đón người đến tưởng niệm. Nay 19/12 là Ngày Truyền thống của khu di tích. Đền dựng giữa vùng “Tam giác sắt”, trên đúng đất địa đạo Bến Dược, nơi từng là căn cứ của Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định. Cái tên Bến Dược có từ năm 1929. Xưa kia đây là chỗ người ta vượt sông Sài Gòn để sang các tỉnh Đông Nam Bộ.

Trên thân cột cổng có câu đối của nhà thơ Bảo Định Giang: “Trải tấm lòng son vì đất nước / Đem dòng máu đỏ giữ quê hương”. Hoa viên phía trong được dựng trên nền đất từng đầy hố bom, cằn cỗi vì chiến tranh, nay hoa nở quanh năm. Nhà văn bia đặt tấm bia đá cao 3 m, đẽo từ đá Ngũ Hành Sơn, khắc văn bia “Đời đời ghi nhớ” của nhà thơ Viễn Phương. Bài này được chọn qua một cuộc thi có 217 bài gửi về từ 29 tỉnh, thành. Điện thờ bố trí hình chữ U: ở giữa là bàn thờ Tổ quốc với tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, hai bên là hương án thờ các bậc tiền hiền tiên liệt và những người đã hy sinh mà chưa tìm được tên. Tên liệt sĩ khắc trên hai vách: tường trái là khối Dân Chính Đảng, tường phải là lực lượng vũ trang. Ba mảng tường khác của đền là bức tranh ghép gốm kể lịch sử dân tộc, được sách kỷ lục Việt Nam ghi nhận năm 2005. Bên ngoài có tháp tưởng niệm chín tầng cao 39 m, từ đỉnh tháp nhìn ra vùng Tam giác sắt. Trong công viên phía bờ sông sau đền là khối đá “Hồn thiêng đất nước” cao 16 m, mang hình giọt nước mắt. Nhìn toàn cảnh, khối đá giống một ngòi bút đang viết lên trời.

Vậy di sản này còn ý nghĩa gì với hôm nay? Câu trả lời nằm ngay trên vách đền: nhiều người được khắc tên khi chưa đến hai mươi tuổi. Bạn năm nay bao nhiêu tuổi? Đây là ngôi đền tưởng niệm liệt sĩ lớn nhất TP.HCM, nhưng nó không chỉ để ngắm. Đền vẫn mở và vẫn làm đúng việc của mình. Khách đi theo lối xuyên rừng tới dâng hương. Người nhà và đồng đội đến tìm tên, có Ban Quản lý đền giúp tra. Dịp 27/7, lãnh đạo thành phố về dâng hoa, dâng hương. Hơn bốn mươi lăm nghìn cái tên vẫn đang có người đọc. Khi đứng trước hai vách đá ấy, bạn sẽ dừng lại ở cái tên nào?

Đủ để quyết định đi hay không

Nơi này là gì

Đền tưởng niệm liệt sĩ lớn nhất TP.HCM, nằm trong khu Bến Dược của Địa đạo Củ Chi

Đáng xem nhất

Hai vách tên liệt sĩ, tranh ghép gốm, tháp chín tầng, khối đá “Hồn thiêng đất nước”

Hôm nay

Đang mở, đón khách viếng và dâng hương, có hỗ trợ tra tên liệt sĩ (xác minh 08/10/2026)

Vé và giờ

Vào khu di tích có bán vé. Mở ban ngày, tất cả các ngày, theo giờ chung của khu di tích

Xếp hạng

Cả khu địa đạo được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2015

Địa chỉ

Ấp Phú Hiệp, xã An Nhơn Tây, TP.HCM (trước thuộc huyện Củ Chi)